Erkend StartersCoach
STAP 1
Hoe weet ik of mijn dak geschikt is?
De meeste daken van woningen in Nederland zijn geschikt voor zonnepanelen. Grote kans dat jouw dak daar bij hoort. Maar hoe geschikt is mijn dak? Hoeveel zonlicht valt er op mijn dak en hoeveel panelen passen er op? Het antwoord op deze vragen bepaald hoeveel stroom je kunt opwekken.
Doe de ZonnepanelenCheck

Hoeveel zonnestralen kan jouw dak opvangen?

4 bepalende factoren:

1. De richting van het dak

Een dak op het zuiden, westen of oosten vangt meer zon dan een dak op het noorden.

2. De helling van het dak.

Een schuin dak met een hoek van 35° tot 50° graden is meestal het gunstigst. Maar ook bij een platter of steiler dak zijn zonnepanelen veelal een prima optie.

Het effect van factor 1 en 2 op de opbrengst:

In onderstaande tabel is de opbrengst per windrichting en helling weergegeven.
Hoe hoger het getal, hoe hoger de opbrengst.

 Richting van de panelen  Helling
   15º   30º   45º   60º   75º   90º 
West  85   80   75   70   60   55 
Zuidwest  90   95   95   90   80   70 
Zuid  95   100   100   95   85   70 
Zuidoost  90   95   90   85   75   65 
Oost  85   80   75   70   60   50 
Noordoost  75   65   55   45   40   35 
Noord  75   60   45   35   30   20 
Noordwest  75   65   55   50   40   35 

Bron: Milieu Centraal

3. De hoeveelheid ruimte op het dak voor zonnepanelen

4. De hoeveelheid ruimte op het dak voor zonnepanelen

Het aantal panelen dat je kunt kopen en/of leggen hangt af van jouw budget, dakoppervlakte en eventuele obstakels op het dak. Het is beter om geen zonnepanelen te plaatsen op plekken waar schaduw valt. Als dit toch onvermijdelijk is, kun je slim kiezen voor micro-omvormers of optimizers: elk paneel krijgt dan zijn eigen omvormer of optimizer. Een Nederlands huishouden verbruikt gemiddeld 2.765 kWh aan stroom. Dat komt overeen met 11 zonnepanelen.

Voor de berekening moet je rekening houden met volgende zaken:

  • Op de plek van een dakraam, dakkapel of ander obstakel kun je geen panelen leggen.
  • Panelen moeten ongeveer 20 centimeter van de nok en dakrand liggen.
4. De hoeveelheid schaduw op het dak

Valt er schaduw op een zonnepaneel dan kunnen micro-omvormers of poweroptimizers mogelijk een uitkomst bieden. De Zonatlas of de Zonnekaart geeft ook een goede eerste indruk van hoe geschikt jouw dak is.

Zonatlas is hét zonne-energie platform van Nederland. In de Zonatlas staan de daken van bijna alle gemeentes in Nederland. Zonatlas analyseert en bepaalt met een nauwkeurigheid van een halve vierkante meter de zoninstraling op elk dak. Voor elk dak is de terugverdientijd van een investering in zonnepanelen doorgerekend. De rekenhulp geeft automatisch aan voor welk deel van het dak, zonnepanelen het meest geschikt zijn.


STAP 2
Hoeveel zonnepanelen kan ik plaatsen?
De volgende gegevens heb je nodig om de berekening te kunnen maken:
  1. Jouw gemiddeld electriciteitsverbruik (kWh per jaar).
  2. Het type dak en de helling.
  3. De windrichting van het dakdeel waarop je de panelen beoogd te plaatsen.
  4. Lengte en breedte van het dakdeel (Tip: afmeting dakpan x aantal dakpannen).
Doe de zonnepanelencheck

De omvormer, het hart van het systeem

Een omvormer zet de gelijkstroom van de zonnepanelen om in de wisselstroom die uit jouw stopcontact komt. Dit is een belangrijk onderdeel van de installatie: de kwaliteit bepaalt mede de opbrengst van het geheel. Het vermogen van de omvormer moet worden afgestemd op het gezamenlijke vermogen van jouw zonnepanelen. Bij steeds meer omvormers kun je via een schermpje of via internet de opbrengst van de zonnepanelen in de gaten houden. Zo zie je het snel als er een probleem is. Ook hebben steeds meer omvormers één of meer maximum power point trackers (MPPT), die zorgen dat de stroomproductie zo hoog mogelijk is bij de geldende temperatuur en lichtintensiteit. Het is dus aan te raden om een omvormer met maximum power point trackers te kiezen. Niet alle omvormers en zonnepanelen zijn goed met elkaar te combineren. Tip: koop de onderdelen bij voorkeur bij één leverancier.


STAP 3: Is de aanschaf van zonnepanelen voor mij rendabel?

De salderingsregeling

Voor het milieu geldt: hoe meer zonnepanelen hoe beter. Voor stroom die je aan het net levert, krijg je nu nog dezelfde prijs als je voor stroom betaalt (gemiddeld 22,5 cent per kWh, prijspeil 2020) zolang je niet méér dan je zelf verbruikt teruglevert. Hier zit dus wel een maximum aan. Dit noemen we salderen. De salderingsregeling houdt in dat je de stroom die je aan het elektriciteitsnet levert mag wegstrepen (salderen) tegen de stroom die je van het net afneemt. Je ontvangt voor de geleverde stroom hetzelfde tarief als wat je aan het energiebedrijf betaalt voor de stroom die je afneemt (zo’n 22,5 cent per kWh). De regering wil dit vanaf 2023 veranderen (let op, dit is nog een voorstel). Elk jaar mag je wat minder stroom wegstrepen. Vanaf 2031 kun je helemaal niet meer salderen. Voor elke kilowattuur (kWh) stroom die je ongesaldeerd aan het net levert, krijg je een lagere vergoeding van je energiebedrijf (Milieu Centraal rekent met 6 cent per kWh). Dat tarief ligt ongeveer tussen de 3 en 12 cent per kWh, in plaats van de 22,5 cent per kWh die je via het salderen krijgt.

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

100%

100%

100%

91%

82%

73%

64%

55%

46%

37%

28%

0%

Bron: Milieu Centraal - Meer over de salderingsregeling en de plannen van het kabinet.

Maandelijkse verschillen in zonnestroomopbrengst

De zonnestraling in de zomer is sterker dan in de winter en heeft daardoor een hogere stralingsintensiteit. Zonuren in de zomer dragen daarom meer bij aan de opbrengst van zonnepanelen dan de zonuren in de winter. De opbrengst van zonnepanelen is dus elke maand weer anders. Dit heeft te maken met het verschil in stralingsintensiteit per maand.

Onderstaande grafiek toont hoeveel er per maand procentueel wordt opgewekt van de totale jaaropbrengst van zonnepanelen.

De regionale verschillen in zonnestroomopbrengst

De zonne-instraling in Nederland is regionaal verschillend, daardoor zijn er duidelijk verschillen in opbrengst van zonnepanelen per regio. In het westen van Nederland is de zonne-instraling intensiever dan in het oosten van Nederland. De regionale verschillen in opbrengst kunnen daardoor oplopen tot wel 10%. Zie onderstaande afbeeldingen voor de regionale verschillen in zonne-instraling.

Bron: KNMI - Langjarig gemiddelde zoninstraling

STAP 4: Waar koop ik de zonnepanelen?

De prijzen van zonnepanelen lopen flink uiteen. Vergelijken loont: vraag dus altijd offertes op bij meerdere partijen. Behalve de prijs van de zonnepanelen, zijn er ook kosten voor een omvormer, kabels, bevestigingsmaterialen en eventueel installatie.

Let op de kwaliteitsnormen

Zonnepanelen moeten aan Europese kwaliteitsnormen voldoen om verkocht te mogen worden. Zonnepanelen van slechte kwaliteit worden dus niet meer verkocht. Het belangrijkste is dat de installatie van zonnepanelen goed gebeurt, door een vakbekwame installateur.

Er zijn verschillende instanties die beoordelen of zonnepanelen aan de Europese normen voldoen. De bekendste is TÜV. De certificaten van deze instanties staan soms op de verpakking of in de handleiding of brochures van de leverancier, maar lang niet altijd. Deze labels zijn geen keurmerk, ze toetsen alleen de Europese kwaliteitsnormen. De kwaliteit van de zonnepanelen is steeds beter geworden. Installateurs weten steeds beter hoe de installatie optimaal gebeurt. De Consumentenbond heeft ook onderzoek gedaan naar de kwaliteit van zonnepanelen.

Ga na welke garanties je krijgt en van wie

Krijg je garantie van de leverancier, importeur of de fabrikant? En waar is de fabrikant gevestigd? In Nederland of Europa of verder weg, in China? Mocht je een technisch probleem krijgen met jouw zonnepanelen of de omvormer en jouw leverancier bestaat niet meer of beroept zich op fabrieksgarantie, dan kan het lastig zijn om een Chinese fabrikant te bereiken.

Er zijn verschillende vormen van garantie mogelijk:

  • De productgarantie zit standaard op zowel de zonnepanelen zelf als op de omvormer(s). Garanties op de techniek gelden meestal 5 tot 10 jaar. Deze garantie is van toepassing op defecten van het product, niet op een geleidelijke achteruitgang van de opbrengst. Let ook op de lengte van de garantie op de techniek van de omvormer, dit is meestal het meest kwetsbare onderdeel van de zonnepaneleninstallatie.
  • Soms krijg je systeemgarantie. Dat garandeert dat alles het goed blijft doen tijdens bijvoorbeeld de eerste 10 jaar. Je hoeft niet aan te tonen of uit te zoeken wat er kapot is, of wat er misgaat (paneel, omvormer, montagemateriaal, etc.) als er een storing is.
  • De installatiegarantie is van toepassing als bijvoorbeeld een kabelaansluiting niet goed is en problemen gaat veroorzaken. Of als de bevestigingsmaterialen loskomen bij een 'normale' storm. Volgens branchevereniging Holland Solar moet de installatiegarantie minimaal 18 maanden zijn.
  • De meeste aanbieders geven vermogensgarantie: dat na een bepaald aantal jaar nog 90% van het vermogen gegarandeerd is. Of na 25 jaar nog 80% van het vermogen gegarandeerd is.
  • Bij sommige leveranciers kun je een opbrengstverzekering afsluiten, die opbrengstgarantie biedt. Met deze verzekering krijg je de garantie dat je systeem ook daadwerkelijk gaat produceren wat vooraf is berekend. Heb je minder opbrengst, dan krijg je het verschil vergoed.
  • De omvormer gaat doorgaans minder lang mee dan de panelen. De omvormer moet waarschijnlijk 1x worden vervangen tijdens de levensduur van de zonnepanelen. Gemiddeld tussen het 15een 20e jaar. Let dus ook goed op de garantietermijn voor de omvormer!

Kies een vakbekwame installateur

Met een vakbekwaam bedrijf voorkom je fouten in de installatie. Veel voorkomende fouten:

  • Onvoldoende ballast (bij zonnepanelen op platte daken).
  • Niet-afgedekte stekkerverbindingen (corrosie en daardoor toenemend stroomverlies).
  • Plaatsen van omvormers in een te kleine, te vochtige of te warme ruimte.
  • Aansluiten van een omvormer die niet geschikt is voor de installatie.

Te weinig ruimte onder de panelen, waardoor ze hun warmte niet goed kwijt kunnen. Dat risico bestaat vooral zonnepanelen die in het dak geïntegreerd worden. Als deze niet goed geïnstalleerd worden, kunnen ze in brand vliegen.

Op QBIS.nl vind je een betrouwbare en vakbekwame installateur bij jou in de buurt. Let daarbij op het keurmerk Zonnekeur.

Zoeken naar een betrouwbare en vakbekwame installateur

Onderhoud

  1. Zonnepanelen vergen nauwelijks onderhoud. Eens per jaar de panelen (laten) controleren op vogelpoep en algenaanslag en eventueel (laten) reinigen is voldoende.
  2. De omvormer heeft ook onderhoud nodig. Hou hem stofvrij en controleer de werking.